Gå til hovedinnhold

Spitzenkleid oder Söckchen?

Always Right er ei bok om Margaret Thatcher av historikaren Niall Ferguson. Boka er ikkje ein biografi, og heller ikkje nokon uttømmande analyse av Thatchers politiske idear og leiarskap. Ferguson har valt å leggje til side dei strengt faghistoriske konvensjonane om objektivitet og heller gått inn for å skrive eit personleg og subjektivt essay. Han legg ikkje skjul på at han sett "jernkvinna" i 10 Downing street høgt, og ein god del av teksten handlar om Fergusons tid som Tory-fotsoldat på 1980-talet. Men det viktigaste er sjølvsagt Thatchers politikk og dei markedsliberalistiske grepa ho gjennomførte i perioden sin som statsminister. Då Thatcher overtok statsministerposten i 1979 var den britiske økonomien ramma av krise og inflasjon. Det var klart at det var naudsamt med ein økonomisk hestekur for å få økonomien på fote igjen. "There is no alternative." At dei mektige fagforbunda insisterte på å halde liv i ulønsamme industriar gjorde heller ikkje situasjonen betre. Thatcher valde som kjent å konkurranseutsetje store delar av det statseide næringslivet og knuse fagforbunda. Resultatet var at Storbritannia utover på 1980-talet opplevde økonomisk vekst igjen, sjølv om mange mista arbeidet. Fergusons tese, som stemmar godt overeins med Thatchers, er at dei sosiale problema Storbritannia opplevde i fyrste halvdel av 80-åra var ein pris det var verdt å betale for den oppsvingen i økonomien som etterkvart skulle kome til syne. Falklandskrigen, som skulle vise seg å vere gull verdt for veljaroppslutninga i 1983, brukar Ferguson ikkje mykje plass på, anna enn å slå fast at Thatcher ikkje kunne sitje og sjå på at den argentinske militærjuntaen forsynte seg av landområde under britisk herredøme, sjølv om øyene lå i Sør-Atlanteren. Ferguson nyanserer også biletet av Thatcher som ein særskilt sterk leiar med nærmast diktatoriske tendensar. Ho var, som alle politiske leiarskikkelser, også nøydd til å inngå kompromiss med dei andre regjeringsmedlemma, på godt og vondt. Boka er, som alt anna av Ferguson, godt skrive, med språkleg klårhet og vidd, og som nemnt, dette er ikkje ein biografi som pretenderer å presentere den endelege fasiten om Thatcher, og heller ikkje nokon statsvitskapeleg "objektiv" analyse av ideologi og politikk på høgresida i britisk politikk. Sjølv om boka er einsidig og tendensiøs, er ho eit kjærkoment korrektiv til dei meir "folkelege" oppfatningane om denne kanskje viktigaste statsministeren i etterkrigstida. Dette er ein såkalla Kindle Single - ei kort e-bok som, så vidt eg veit, kun er tilgjengeleg digitalt. Lat oss no gå over til avdelinga for teikneseriar: 
Nemo: The Roses of Berlin av Alan Moore og Kevin O'Neill (2014) er den andre boka i League of Extraordinary Gentlemen-spin-off'en om Kaptein Nemos dotter Janni. Den forrige boka i serien, Lovecraft-pastisjen "Heart of Ice", var ikkje mykje å rope hurra for, og denne er faktisk enda dårlegare. Denne gongen er referansene for ein stor del henta frå tyske ekspresjonistiske filmar frå 1920-tallet samt frå Charlie Chaplins Diktatoren. Handlinga, som utspelar seg under den andre verdskrigen i eit futuristisk Berlin, er særs enkel - her er det action heile vegen og lite rom for engasjerande personskildringer og utforsking av idear og litterære tropar, noko som vanlegvis er særmerke for Alan Moores seriar. Det at mykje av dialogen er på uomsett tysk, er eit merkelig kreativt val som ikkje på nokon måte tjener leseropplevinga. Teikningane til Kevin O'Neill er imidlertid like gode som dei plar vere, og han flettar ikonografien frå filmar som Metropolis og Caligaris kabinett inn på ein fin måte i det visuelle uttrykket. Noko skuffande må det seiast å vere at Alan Moore vel å nytte dei filmatiske referansene på ein overflatisk måte, utan å ta hensyn til dei politiske og ideologiske ideane som filmane kviler på. Der Fritz Lang
Metropolis tek opp problematikken rundt klassemotsetningar i samfunnet, og finn løysinga i den fascistiske ideen om klassesamarbeid, vel Moore å konsentrere seg om kvinnelege robotar og futuristisk arkitektur og teknologi. Og der Diktatoren på ein direkte måte kritiserer den nasjonalsosialistiske ideologien, nyttar Moore Chaplins rollefigur Hynkel berre som ein komisk stand-in for Hitler. Eg skal ikkje setje meg til doms over ein slik selektiv bruk av kjeldestoff, men når nazisme og krig spelar ein så sentral rolle bør ein kunne vente noko med litt meir substans. Alan Moore har mange gonger syna at han er kapabel til å ta opp alvorlege tema sjølv om sjangerval og presentasjonsform er prega av uhøgtideleg lek med populærkulturelt dildall, men eg må vedgå at det han har skrive dei seinare åra har vore lite anna enn ei oppvisning i hul, inkjesigande litterær leik.








Kommentarer

Populære innlegg fra denne bloggen

Hatpropaganda i skolebibliotekene

  Vi har mottatt et foruroligende brev fra en av våre lesere. Vi publiserer det i uavkortet form.  Kjære Würmstuggu Jeg er en kjærlig forelder til en 15-åring som går på ungdomsskolen. Her om dagen kom hen hjem og fortalte noe som rystet vår lille familie langt inn i ryggmargen. Dette hendte mens klassen var på biblioteket for å finne en bok å lese. Mens vår unge skoleelev gikk der mellom bokhyllene på jakt etter lesestoff, fikk hen øye på noen bøker hen har hørt meget om, men aldri lest. (Vi er påpasselige med å gi hen egnet litteratur med gode verdier.) Der stod nemlig «Harry Potter»-bøkene av J.K. Rowling i all sin fargerike, forlokkende prakt. Her må noen ha sovet i timen, tenkte vi, for ingen som følger med i nyhetsbildet kan vel ha unngått å få med seg at Rowling er en moderne hatprofet som sprer sin giftige transfobiske propaganda ikke bare på «sosiale medier», men også gjennom disse tilsynelatende harmløse barnebøkene og de filmene de er basert på. Da vårt barn konfronterte bib

Würmstuggu avslører: Vi trollet nyhetsbildet

  Den observante Würmstuggu -leser har nok fått med seg at vi ved enkelte anledninger har prøvd oss på den humoristiske genren «satire» i det siste. Vi innrømmer gjerne at vi har har latt oss inspirere av komikeren Andrew Doyles hyperwoke figur «Titania McGrath» . «Titania» var i utgangspunktet en parodikonto på Twitter, men har etterhvert også blitt spaltist i diverse publikasjoner, særlig Spike , og har dessuten gitt ut et par bøker.  Vi hadde også lyst til å lage figurer som kunne oppfattes som virkelige personer og levde et eget liv utenfor Würmstuggus spalter. Den siste tiden tiden har det pågått en debatt om fenomenet kanselleringskultur, altså forsøk på å frata folk jobben basert på meninger de gir uttrykk for. Dette er noe vi i redaksjonen har opplevd selv. Vi har lagt merke til at folk som støtter slike kanselleringsforsøk, vanligvis ut fra et «woke» venstreradikalt ståsted, som regel benekter at slikt finner sted, i hvert fall her i Norge. Derfor tenkte vi at dette kunne dan

Fra Würmstuggus postkasse: Om språket, historien og Instagram-antirasismen

  Vi har mottatt et brev fra en av våre lesere: Kjære Würmstuggu Jeg er en pensioneret Skolemand der undres: Hvad er Eders Syn paa den moderne antirasistiske Bevægelse slik den har manifestert sig i den offentlige Debat de senere Aar? Er I paa Parti med Fremtiden, eller tilhører I det socio-økonomiske Bundfald der kaldes «hvite, privilegerte Gubber»? De der bad Mig skrive dette Brev, opplyste Mig om at I tidvis publiserer meget avancered Stof der vanskeligt laar sig processere af unge Sind samt Sindene til eldre Borgere der plages af noget der visstnok kaldes «intellektuell Ladskab». Kan De venligst give Mig et svar paa dette? Med venlig hilsen «Pensioneret Skolemand» Redaktør Dalberg svarer: Jamal Sheik fikk mye oppmerksomhet for et års tid siden da han via sin Instagram-konto « rasisme_i_norge » kritiserte TV Norges fjernsynsserie « Nissene over skog og hei » for å ha med en «rasistisk» figur, Espen Eckbo s «Ernst Øystein», og sågar klarte å få strømmetjenesten D-Play til å av